Yenişehir, İşçiler Cd. No:126, 35170 Konak/İzmir
Pelvik ağrı, göbek altı ile kasık bölgesi arasında hissedilen ağrıyı ifade eder. Kadınlarda jinekolojik nedenlerin yanı sıra bağırsak, idrar yolları, kas-iskelet sistemi ve pelvik tabanla ilişkili birçok farklı durum pelvik ağrıya neden olabilir.
Ağrı ani başlayabileceği gibi haftalar, aylar veya yıllar boyunca devam eden kronik bir sorun şeklinde de görülebilir. Bu nedenle pelvik ağrı tek başına bir hastalık değil, farklı nedenlerin ortak belirtisidir.
Tanıda ağrının süresi, yeri, adet döngüsüyle ilişkisi, cinsel ilişki sırasında artıp artmadığı ve eşlik eden diğer belirtiler birlikte değerlendirilmelidir.
Pelvis; rahim, yumurtalıklar, fallop tüpleri, mesane, bağırsakların bir bölümü ve bu organları çevreleyen kas ve bağ dokularının bulunduğu anatomik bölgedir.
Bu bölgede hissedilen ağrı;
ortaya çıkabilir.
Ağrının karakteri altta yatan neden hakkında önemli ipuçları verebilir.
Ani başlayan ve kısa süredir devam eden pelvik ağrı akut pelvik ağrı olarak değerlendirilir.
Akut ağrının nedenleri arasında;
bulunabilir.
Ani ve şiddetli pelvik ağrı özellikle gebelik ihtimali varsa acil değerlendirme gerektirebilir.
Pelvik bölgede genellikle 6 ay veya daha uzun süre devam eden ya da tekrarlayan ağrı kronik pelvik ağrı olarak tanımlanabilir.
Kronik pelvik ağrının nedenleri arasında;
yer alabilir.
Bazı hastalarda birden fazla neden aynı anda bulunabilir.
Kadınlarda pelvik ağrının sık görülen jinekolojik nedenleri arasında;
bulunabilir.
Bu durumların birbirinden ayrılması için öykü, muayene ve gerektiğinde görüntüleme yöntemleri kullanılır.
Evet.
Endometriozis kronik pelvik ağrının önemli nedenlerinden biridir.
Ağrı;
Endometriozis ağrısının şiddeti hastalığın yaygınlığıyla her zaman paralel değildir.
Adenomyozis, rahim iç tabakasına benzer dokunun rahmin kas tabakası içerisinde bulunmasıdır.
Belirtileri arasında;
yer alabilir.
Ultrasonografi ve bazı durumlarda MR tanıda yardımcı olabilir.
Evet.
Özellikle büyük veya kanama yapan yumurtalık kistleri kasık ve pelvik ağrıya neden olabilir.
Ağrı çoğunlukla kistin bulunduğu tarafta hissedilebilir.
Kistin rüptürü veya torsiyonu durumunda ise ağrı ani ve çok şiddetli başlayabilir.
Yumurtalık torsiyonu, yumurtalığın kendi etrafında dönerek kan akımının bozulmasıdır.
Tipik olarak;
kasık ağrısı oluşturabilir.
Bulantı ve kusma sık eşlik eder.
Torsiyon yumurtalık dokusunun kanlanmasını bozabileceği için acil cerrahi değerlendirme gerekir.
Evet.
Kist rüptürü sırasında ani kasık ağrısı oluşabilir.
Bazı küçük kistlerde ağrı kısa sürede azalabilir.
Ancak kist içerisinde kanama varsa karın içine kanama gelişebilir.
Bu durumda;
gibi belirtiler ortaya çıkabilir.
Evet.
Dış gebelik, gebeliğin rahim dışında yerleşmesi durumudur ve en sık fallop tüplerinde görülür.
Belirtiler arasında;
bulunabilir.
Dış gebelik rüptüre olursa iç kanama gelişebilir ve hayati tehlike oluşturabilir.
Gebelik ihtimaliyle birlikte pelvik ağrı varsa gebelik testi ve ultrason değerlendirmesi önemlidir.
Evet.
Adet sırasında görülen kramp tarzındaki ağrı pelvik ağrının sık nedenlerinden biridir.
Hafif veya orta dereceli adet ağrısı sık görülebilir.
Ancak;
adet sancıları endometriozis veya adenomyozis gibi durumlar açısından değerlendirilmelidir.
Bazı kadınlar yumurtlama döneminde tek taraflı kasık ağrısı hissedebilir.
Bu duruma mittelschmerz adı verilir.
Ağrı genellikle adet döngüsünün ortasında ortaya çıkar ve birkaç saat ile bir-iki gün arasında sürebilir.
Çoğunlukla zararsızdır.
Ancak şiddetli veya sürekli ağrıda diğer nedenlerin dışlanması gerekir.
Evet.
Pelvik inflamatuvar hastalık, rahim, fallop tüpleri ve çevre dokuların enfeksiyonudur.
Belirtiler arasında;
bulunabilir.
Tedavinin gecikmesi tüplerde hasar ve infertilite riskini artırabilir.
Cinsel ilişki sırasında hissedilen ağrı disparoni olarak adlandırılır.
Derin ilişkide ağrı;
ile ilişkili olabilir.
Vajinal girişte hissedilen yüzeysel ağrı ise kuruluk, enfeksiyon veya vulvar hastalıklarla ilişkili olabilir.
Büyük miyomlar rahmin büyümesine ve çevre organlara baskı oluşmasına neden olabilir.
Bu durumda;
hissedilebilir.
Ani şiddetli ağrı bazı miyomlarda gelişen dejenerasyon nedeniyle de oluşabilir.
Pelvik yapışıklıklar, karın veya pelvis içerisindeki dokuların birbirine normal dışı şekilde yapışmasıdır.
Yapışıklıklar;
sonrasında gelişebilir.
Bazı hastalarda ağrıya neden olabilirken bazı kişilerde hiçbir belirti oluşturmaz.
Evet.
Sezaryen sonrasında bazı kadınlarda;
ağrıya katkıda bulunabilir.
Ancak yıllar sonra ortaya çıkan her pelvik ağrıyı önceki sezaryene bağlamak doğru değildir.
Diğer jinekolojik ve jinekolojik olmayan nedenler de araştırılmalıdır.
Evet.
Rahmin alınması her pelvik ağrı nedenini ortadan kaldırmaz.
Ağrı;
kaynaklıysa histerektomi sonrasında devam edebilir.
Bu nedenle kronik pelvik ağrıda cerrahi kararı verilmeden önce ağrının kaynağını belirlemek önemlidir.
Evet.
Özellikle mesane ağrı sendromu veya interstisyel sistit;
gibi belirtilerle görülebilir.
İdrar kültürlerinde enfeksiyon saptanmamasına rağmen belirtiler devam edebilir.
Mesane enfeksiyonlarında;
görülebilir.
Ateş ve yan ağrısı eşlik ediyorsa enfeksiyonun böbreklere ilerlemiş olabileceği değerlendirilmelidir.
Evet.
Böbrek veya idrar yolu taşları;
oluşturabilir.
Özellikle taş alt idrar yollarına ilerlediğinde ağrı pelvik bölgede hissedilebilir.
Evet.
Pelvik ağrının gastrointestinal nedenleri arasında;
yer alabilir.
Ağrının yemek, dışkılama veya bağırsak alışkanlıklarıyla ilişkisi tanıda önemli olabilir.
Evet.
İrritabl bağırsak sendromunda;
görülebilir.
Endometriozis ve irritabl bağırsak sendromu bazı kadınlarda birlikte bulunabilir.
Bu nedenle tek bir tanıya odaklanmak bazen yetersiz kalabilir.
Evet.
Pelvik taban kaslarının sürekli gergin olması veya uygun şekilde gevşeyememesi;
oluşturabilir.
Pelvik taban kaynaklı ağrı jinekolojik muayenede kasların değerlendirilmesiyle fark edilebilir.
Evet.
Bel omurları, kalça eklemi, sakroiliak eklem veya karın duvarındaki kaslardan kaynaklanan ağrılar pelvis bölgesine yayılabilir.
Bu nedenle özellikle;
pelvik ağrılarda kas-iskelet sistemi değerlendirmesi gerekebilir.
Kronik pelvik ağrının “yalnızca psikolojik” olarak değerlendirilmesi doğru değildir.
Uzun süreli ağrı sinir sisteminde hassasiyet gelişmesine neden olabilir ve stres, uyku bozukluğu, anksiyete veya depresif belirtiler ağrı algısını artırabilir.
Bu nedenle kronik ağrı tedavisinde fiziksel ve psikolojik faktörler birlikte ele alınabilir.
Bu yaklaşım ağrının gerçek olmadığı anlamına gelmez.
Tanıda ilk aşama ayrıntılı öyküdür.
Hekim;
sorgulayabilir.
Ardından muayene ve gerekli testler planlanır.
Muayenede;
değerlendirilebilir.
Ağrının belirli bir noktada ortaya çıkması tanının yönlendirilmesine yardımcı olabilir.
Ultrasonografi pelvik ağrı değerlendirmesinde sık kullanılan ilk görüntüleme yöntemlerinden biridir.
Ultrason ile;
değerlendirilebilir.
Ancak normal ultrason sonucu tüm pelvik ağrı nedenlerini dışlamaz.
MR;
için kullanılabilir.
Her pelvik ağrı hastasına MR çekilmesi gerekmez.
Görüntüleme yöntemi klinik şüpheye göre seçilir.
Gerekli durumlarda;
istenebilir.
Hastanın belirtilerine göre farklı laboratuvar testleri de eklenebilir.
Tek bir kan testi tüm pelvik ağrı nedenlerini göstermez.
Bazı hastalarda kullanılabilir.
Laparoskopi karın ve pelvis içerisinin kamera ile doğrudan görüntülenmesini sağlayan cerrahi yöntemdir.
Özellikle;
durumlarında değerlendirilebilir.
Ancak kronik pelvik ağrısı bulunan her hastaya rutin laparoskopi yapılması gerekmez.
Tedavi tamamen altta yatan nedene göre planlanır.
Tedavi seçenekleri arasında;
yer alabilir.
Kronik pelvik ağrıda bazen birden fazla tedavinin birlikte uygulanması gerekir.
Ağrının;
ile ilişkili olduğu düşünülen bazı hastalarda hormonal tedaviler kullanılabilir.
Bunlar arasında;
bulunabilir.
Tedavi seçimi gebelik planına göre yapılmalıdır.
Pelvik taban kaslarının aşırı gerginliği veya koordinasyon bozukluğu bulunan hastalarda özel fizyoterapi yöntemlerinden yararlanılabilir.
Tedavide;
üzerinde çalışılabilir.
Özellikle cinsel ilişkide ağrı ve kronik kas kaynaklı pelvik ağrıda faydalı olabilir.
Her hastada gerekmez.
Cerrahi;
gibi belirli durumlarda gerekli olabilir.
Kronik pelvik ağrıda yalnızca ağrı mevcut olduğu için cerrahi uygulanması her zaman doğru değildir.
Bazı hastalarda belirgin ağrı azalması sağlayabilir.
Ancak endometriozis kronik bir hastalıktır ve cerrahi sonrasında ağrı tekrar edebilir.
Ayrıca uzun süreli ağrıda pelvik taban ve sinir sistemi hassasiyeti de gelişmiş olabilir.
Bu nedenle bazı hastalarda ameliyat sonrasında da ek tedaviler gerekebilir.
Ağrı kesiciler özellikle akut ağrı ve adetle ilişkili ağrılarda kullanılabilir.
Ancak sürekli olarak yüksek miktarda ağrı kesici kullanmak yerine ağrının nedeni araştırılmalıdır.
Uzun süreli ilaç kullanımı mide, böbrek ve diğer organlar üzerinde yan etkilere neden olabilir.
Adet ve kas kaynaklı bazı pelvik ağrılarda sıcak uygulama rahatlama sağlayabilir.
Ilık duş veya sıcak su torbası kas spazmını azaltabilir.
Ancak ani başlayan, şiddetli ve nedeni bilinmeyen ağrıda yalnızca evde ağrı kontrolüyle beklemek doğru değildir.
Bazı kronik pelvik ağrı türlerinde düzenli ve uygun egzersiz faydalı olabilir.
Özellikle;
genel ağrı yönetimine katkıda bulunabilir.
Ancak büyük yumurtalık kisti veya akut cerrahi durum şüphesinde yoğun egzersiz uygun olmayabilir.
Pelvik ağrının kendisi doğrudan infertilite nedeni değildir.
Ancak ağrıya neden olan;
doğurganlığı etkileyebilir.
Gebelik planlayan ve kronik pelvik ağrısı bulunan kadınlarda bu nedenler ayrıca değerlendirilmelidir.
Gebelik sırasında rahmin büyümesi ve bağların gerilmesine bağlı hafif kasık ağrıları görülebilir.
Ancak gebelikte;
gibi belirtiler normal kabul edilmemeli ve değerlendirilmelidir.
Özellikle erken gebelikte dış gebelik ihtimali önemlidir.
Evet.
Menopoz sonrasında yeni başlayan veya kalıcı hale gelen pelvik ağrının değerlendirilmesi gerekir.
Neden;
olabilir.
Yeni başlayan ağrının yalnızca yaşa bağlanmaması önemlidir.
Aşağıdaki belirtiler acil değerlendirme gerektirebilir:
Bu durumlar dış gebelik, yumurtalık torsiyonu, iç kanama veya ciddi enfeksiyon gibi problemlerin belirtisi olabilir.
Pelvik bölgede birçok farklı organ ve doku birbirine yakın yerleşmiştir.
Ayrıca bazı hastalarda;
aynı anda bulunabilir.
Bu nedenle tek bir testle tüm ağrı nedenini belirlemek her zaman mümkün değildir.
Kronik pelvik ağrıda sistematik ve gerektiğinde multidisipliner değerlendirme gerekebilir.
Pelvik ağrı tek bir hastalık olmadığı için tedavi de tek bir yönteme dayanmaz.
Değerlendirmede;
birlikte ele alınmalıdır.
Bazı hastalarda basit bir yumurtlama ağrısı söz konusuyken, başka bir hastada endometriozis, enfeksiyon veya acil cerrahi gerektiren bir durum bulunabilir.
Pelvik ağrıda temel amaç yalnızca ağrıyı baskılamak değil, ağrının kaynağını mümkün olduğunca doğru belirleyerek hastaya özgü bir tedavi planı oluşturmaktır.
Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi amacı taşımaz, hekim muayenesinin ve kişiye özel tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez. Sağlık durumunuzla ilgili tanı ve tedavi seçenekleri için mutlaka hekiminize başvurunuz.
Yenişehir, İşçiler Cd. No:126, 35170 Konak/İzmir
2026 – Doç. Dr. Müjde Canday