Yenişehir, İşçiler Cd. No:126, 35170 Konak/İzmir
Anormal vajinal kanama; adet dönemleri dışında ortaya çıkan, normalden daha uzun süren, daha sık tekrarlayan veya miktar olarak beklenenden fazla olan kanamaları ifade eder.
Her vajinal kanama aynı nedene bağlı değildir. Üreme çağında hormonal değişiklikler, gebelikle ilişkili durumlar, miyomlar veya polipler ön planda olabilirken; menopoz sonrası dönemde ortaya çıkan kanamalar farklı nedenler açısından mutlaka değerlendirilmelidir.
Bu nedenle kanamanın zamanı, miktarı, süresi, hastanın yaşı ve eşlik eden belirtiler tanı sürecinde önem taşır.
Normal adet düzeninin dışındaki kanamalar genel olarak anormal uterin veya vajinal kanama kapsamında değerlendirilebilir.
Bunlar arasında;
yer alabilir.
Tek seferlik hafif bir lekelenme her zaman ciddi bir hastalık anlamına gelmez. Ancak tekrarlayan veya yoğun kanamalarda nedenin araştırılması gerekir.
Normal adet düzeni kişiden kişiye farklılık gösterebilir.
Genel olarak adetlerin belirli aralıklarla gelmesi, birkaç gün sürmesi ve günlük yaşamı ciddi şekilde etkilemeyecek miktarda olması beklenir.
Ancak kişinin kendi düzenindeki belirgin değişiklik de önemlidir.
Örneğin yıllardır düzenli ve orta miktarda adet gören bir kadında aniden çok yoğun veya uzun süren kanamalar başlaması değerlendirilmelidir.
Anormal kanamanın çok farklı nedenleri olabilir.
Sık görülen nedenler arasında;
yer alabilir.
Bu nedenle yalnızca kanamayı durdurmak yerine altta yatan nedenin belirlenmesi önemlidir.
Evet.
Yumurtlamanın düzenli gerçekleşmediği dönemlerde östrojen ve progesteron arasındaki denge değişebilir.
Bu durum rahim iç tabakasının düzensiz şekilde kalınlaşmasına ve beklenmeyen zamanlarda kanamasına neden olabilir.
Özellikle;
sırasında hormonal düzensizliklere bağlı kanamalar görülebilir.
Evet.
Miyomlar rahmin kas tabakasından gelişen iyi huylu oluşumlardır.
Özellikle rahim iç boşluğuna doğru büyüyen veya rahim iç yüzeyini etkileyen miyomlar;
gibi şikâyetlere neden olabilir.
Miyomun yalnızca varlığı değil; büyüklüğü, sayısı ve rahimdeki konumu da önemlidir.
Rahim içi polipler, endometrium adı verilen rahim iç tabakasından gelişen oluşumlardır.
Polipler;
gibi belirtilere neden olabilir.
Bazı polipler ise hiçbir belirti vermeden ultrasonografi sırasında tesadüfen saptanabilir.
Adenomyozis, rahim iç tabakasına benzer dokunun rahmin kas tabakası içerisinde bulunmasıdır.
Adenomyozis;
ile ilişkili olabilir.
Özellikle yoğun ve ağrılı adetleri bulunan kadınlarda değerlendirilmesi gereken nedenlerden biridir.
Gebelik sırasında vajinal kanama görülebilir ancak her gebelik kanaması mutlaka değerlendirilmelidir.
Erken gebelik dönemindeki kanamalar;
ile ilişkili olabilir.
Gebeliğin ilerleyen dönemlerinde ise plasentaya bağlı bazı problemler kanamaya neden olabilir.
Özellikle gebelikte yoğun kanama veya kanamayla birlikte ağrı olması durumunda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Evet.
Dış gebelik, gebeliğin rahim dışında, çoğunlukla fallop tüplerinden birine yerleşmesi durumudur.
Belirtiler arasında;
bulunabilir.
Dış gebeliğin ilerlemesi halinde iç kanama gelişebilir.
Şiddetli karın ağrısı, omuz ağrısı, bayılma hissi veya belirgin halsizlik gibi belirtiler acil değerlendirme gerektirir.
Evet.
Hormonal doğum kontrol yöntemlerine başlandığında özellikle ilk birkaç ay içerisinde lekelenme veya ara kanama görülebilir.
İlacın düzensiz kullanılması veya dozların unutulması da kanama ihtimalini artırabilir.
Kanamanın uzun süre devam etmesi veya yoğunlaşması durumunda kullanılan yöntemin ve diğer olası nedenlerin değerlendirilmesi gerekir.
Rahim içi araçların etkileri kullanılan spiral türüne göre değişebilir.
Bakırlı spiral bazı kadınlarda özellikle ilk aylarda;
oluşturabilir.
Hormonlu rahim içi sistemlerde ise ilk dönemlerde düzensiz lekelenmeler görülebilir, ancak ilerleyen aylarda adet miktarı genellikle azalır.
Ani başlayan kanamalarda spiralin konumu da ultrasonografi ile değerlendirilebilir.
Cinsel ilişki sonrasında kanama farklı nedenlerle gelişebilir.
Bunlar arasında;
yer alabilir.
Tekrarlayan ilişki sonrası kanamalarda jinekolojik muayene yapılması önemlidir.
Evet.
Rahim ağzında bulunan;
kanamaya neden olabilir.
Özellikle ilişki sonrası kanama veya tekrarlayan lekelenmelerde rahim ağzının değerlendirilmesi önemlidir.
Smear testi ve gerekli durumlarda HPV testi veya kolposkopi planlanabilir.
Bazı vajinal ve rahim ağzı enfeksiyonları dokularda hassasiyet oluşturarak lekelenmeye veya ilişki sonrası kanamaya neden olabilir.
Kanamaya;
eşlik edebilir.
Bu durumda enfeksiyonun türünün belirlenmesi ve uygun tedavi uygulanması gerekir.
Kanama miktarını tam olarak ölçmek günlük yaşamda zor olabilir.
Ancak;
yoğun kanamayı düşündürebilir.
Bu durum uzun süre devam ederse demir eksikliği ve kansızlık gelişebilir.
Adet sırasında küçük pıhtılar zaman zaman görülebilir.
Ancak sık ve büyük pıhtılar özellikle yoğun kanamayla birlikteyse değerlendirilmelidir.
Rahim içi polipler, miyomlar, hormonal düzensizlikler ve diğer bazı jinekolojik durumlar yoğun ve pıhtılı kanamayla ilişkili olabilir.
Evet.
Uzun süreli veya yoğun vajinal kanama vücudun demir kaybetmesine neden olabilir.
Bunun sonucunda demir eksikliği ve anemi gelişebilir.
Belirtiler arasında;
yer alabilir.
Yoğun kanaması bulunan kadınlarda tam kan sayımı ve gerektiğinde demir depoları değerlendirilebilir.
Hayır.
Menopoz sonrasında meydana gelen vajinal kanama veya lekelenme mutlaka değerlendirilmelidir.
Menopoz sonrası kanamanın nedeni;
gibi iyi huylu nedenler olabilir.
Ancak endometrium kanseri gibi önemli hastalıkların da erken belirtisi olabileceği için menopoz sonrası kanama göz ardı edilmemelidir.
Evet.
Menopoz sonrasında yalnızca bir kez görülen hafif pembe lekelenme veya çok az miktarda kanama bile değerlendirilmelidir.
Kanamanın miktarının az olması ciddi bir problemi tamamen dışlamaz.
Bu nedenle “çok azdı, önemli değildir” düşüncesiyle kontrolün ertelenmemesi gerekir.
Değerlendirme hastanın yaşına ve şikâyetlerine göre değişir.
İlk aşamada;
yapılabilir.
Muayenede vajina, rahim ağzı ve gerektiğinde rahmin genel durumu değerlendirilir.
Her hastaya aynı testler yapılmaz.
Gerekli durumlarda;
istenebilir.
Kan testleri hastanın yaşı, kanamanın tipi ve eşlik eden bulgulara göre planlanır.
Anormal kanamalarda ultrasonografi rahim ve yumurtalıkların değerlendirilmesinde önemli bir yöntemdir.
Ultrason ile;
değerlendirilebilir.
Üreme çağındaki kadınlarda transvajinal ultrasonografi rahim içi yapıların daha ayrıntılı görüntülenmesini sağlayabilir.
Endometrium kalınlığı yaşa ve adet döngüsünün hangi döneminde olunduğuna göre değişebilir.
Bu nedenle üreme çağındaki kadınlarda tek bir kalınlık değeri üzerinden tanı konulmaz.
Menopoz sonrası dönemde ise endometrium kalınlığı kanama değerlendirmesinde daha fazla önem taşıyabilir.
Şüpheli bulgular varsa ileri incelemeler planlanabilir.
Endometrial biyopsi, rahim iç tabakasından küçük bir doku örneği alınması işlemidir.
Özellikle;
gerekebilir.
Alınan örnek patolojik incelemeye gönderilir.
Histeroskopi, ince bir kamera sistemiyle rahim boşluğunun doğrudan görüntülenmesini sağlayan yöntemdir.
Özellikle;
varlığında kullanılabilir.
Gerekli durumlarda aynı işlem sırasında polip veya küçük miyomlar da çıkarılabilir.
Smear testi anormal kanamanın tüm nedenlerini göstermez.
Smear testinin temel amacı rahim ağzındaki kanser öncüsü hücresel değişikliklerin taranmasıdır.
Ancak özellikle ilişki sonrası kanama veya rahim ağzında şüpheli görünüm varsa smear ve HPV değerlendirmesi önem taşıyabilir.
Smear testi rahim iç tabakasındaki miyom veya polipleri değerlendiren bir test değildir.
Tedavi kanamanın nedenine, hastanın yaşına, kanama miktarına ve çocuk sahibi olma planına göre belirlenir.
Tedavi seçenekleri arasında;
bulunabilir.
Her anormal kanama cerrahi gerektirmez.
Hayır.
Kanamayı azaltmak hastanın şikâyetlerini düzeltebilir ancak altta yatan nedeni her zaman ortadan kaldırmaz.
Örneğin bir polip, miyom, hormonal bozukluk veya rahim iç tabakasına ait hastalık varsa bunun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle özellikle tekrarlayan kanamalarda yalnızca geçici kanama kontrolüyle yetinilmemelidir.
Aşağıdaki durumlarda acil tıbbi değerlendirme gerekebilir:
Özellikle gebelikle birlikte şiddetli ağrı ve kanama dış gebelik gibi acil durumların belirtisi olabilir.
Şu durumlarda jinekolojik değerlendirme uygun olur:
Özellikle menopoz sonrası kanamalar ertelenmeden değerlendirilmelidir.
Anormal vajinal kanama tek başına bir hastalık değildir. Hormonal değişikliklerden rahim içi poliplere, miyomlardan gebelikle ilişkili durumlara kadar çok farklı nedenlerle ortaya çıkabilir.
Bu nedenle tanı sürecinde;
birlikte ele alınmalıdır.
Anormal vajinal kanamalarda temel amaç yalnızca kanamayı kontrol altına almak değil, kanamaya neden olan durumu belirleyerek hastanın yaşına, bulgularına ve gebelik planına uygun tedaviyi oluşturmaktır.
Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi amacı taşımaz, hekim muayenesinin ve kişiye özel tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez. Sağlık durumunuzla ilgili tanı ve tedavi seçenekleri için mutlaka hekiminize başvurunuz.
Yenişehir, İşçiler Cd. No:126, 35170 Konak/İzmir
2026 – Doç. Dr. Müjde Canday