Yenişehir, İşçiler Cd. No:126, 35170 Konak/İzmir
Dondurulmuş embriyo transferi, daha önce tüp bebek tedavisi sırasında elde edilerek dondurulan embriyoların uygun zamanda çözülüp rahim içerisine transfer edilmesi işlemidir.
Bu yöntem sayesinde her embriyo transferi için yeniden yumurtalıkların uyarılması ve yumurta toplama işlemi yapılması gerekmez. Daha önce dondurulmuş uygun embriyolar, sonraki aylarda hazırlanmış bir rahim ortamına transfer edilebilir.
Dondurulmuş embriyo transferi günümüzde yardımcı üreme tedavilerinin önemli bir parçasıdır ve farklı hasta gruplarında kişiye özel olarak planlanabilir.
Tüp bebek tedavisi sırasında birden fazla uygun embriyo gelişebilir.
Transfer edilmeyen ve dondurmaya uygun bulunan embriyolar, ileride kullanılmak üzere özel yöntemlerle saklanabilir.
Daha sonraki bir dönemde gebelik planlandığında embriyolar çözülür ve rahim iç tabakası transfere hazırlandıktan sonra rahim içerisine yerleştirilir.
Bu işlem dondurulmuş embriyo transferi, İngilizce adıyla Frozen Embryo Transfer (FET) olarak adlandırılır.
Günümüzde embriyo dondurmada en sık kullanılan yöntemlerden biri vitrifikasyon yöntemidir.
Vitrifikasyon, embriyoların çok hızlı şekilde soğutularak dondurulmasını sağlayan bir tekniktir.
Bu hızlı dondurma yöntemiyle hücre içerisinde büyük buz kristallerinin oluşmasının önüne geçilmesi amaçlanır.
Embriyolar özel koruyucu solüsyonlar içerisinde hazırlanır, çok düşük sıcaklıklarda saklanır ve gerektiğinde çözülerek yeniden değerlendirilir.
Embriyolar uygun koşullarda çok düşük sıcaklıklarda uzun yıllar saklanabilir.
Saklama süresine ilişkin uygulamalar ülkenin yasal düzenlemelerine ve hastanın onam sürecine göre değişebilir.
Embriyoların dondurulduğu tarihten sonra düzenli olarak saklama onaylarının takip edilmesi önemlidir.
Dondurulmuş embriyo transferi farklı nedenlerle planlanabilir.
Başlıca durumlar arasında;
yer alabilir.
Her tüp bebek tedavisinde taze embriyo transferi yapılması zorunlu değildir.
Bazı hastalarda yumurtalıkların uyarılması sırasında hormon seviyeleri belirgin şekilde yükselir. Bu durum rahim iç tabakasının embriyo ile zamanlamasını etkileyebilir.
Ayrıca yumurtalıkların aşırı uyarılması açısından risk bulunan hastalarda gebeliğin aynı döngüde başlaması klinik tabloyu ağırlaştırabilir.
Bu gibi durumlarda embriyolar dondurularak transfer daha sonraki bir döneme ertelenebilir.
Bu yaklaşım bazı hastalarda “freeze-all”, yani tüm uygun embriyoların dondurulması stratejisi olarak uygulanabilir.
Hayır.
Dondurulmuş embriyo transferi önemli avantajlar sağlayabilse de tüm hastalar için taze transferden mutlaka daha başarılı olduğu söylenemez.
Taze veya dondurulmuş transfer kararı;
birlikte değerlendirilerek verilmelidir.
Embriyo transferinin gerçekleşebilmesi için rahim iç tabakasının, yani endometriumun, embriyonun yerleşmesine uygun hale gelmesi gerekir.
Dondurulmuş embriyo transferinde rahim hazırlanması farklı yöntemlerle gerçekleştirilebilir.
Başlıca yöntemler;
olarak sıralanabilir.
Hangi yöntemin tercih edileceği hastanın adet düzenine, yumurtlama durumuna ve tıbbi özelliklerine göre belirlenir.
Düzenli adet gören ve doğal olarak yumurtlayan kadınlarda dondurulmuş embriyo transferi doğal adet döngüsü takip edilerek gerçekleştirilebilir.
Bu yöntemde folikül gelişimi ve yumurtlama ultrasonografi ve gerekli durumlarda hormon testleriyle takip edilir.
Yumurtlama zamanı belirlendikten sonra embriyonun gelişim gününe uygun şekilde transfer tarihi planlanır.
Bu yaklaşımda rahim iç tabakası büyük ölçüde hastanın kendi hormonlarıyla hazırlanır.
Bazı hastalarda rahim iç tabakasını hazırlamak için östrojen ve progesteron içeren ilaçlardan yararlanılabilir.
Östrojen tedavisiyle endometriumun gelişmesi sağlanır.
Ultrasonografide rahim iç tabakasının uygun olduğu görüldüğünde progesteron tedavisi başlanır.
Embriyonun kaç günlük olduğuna göre progesteronun başlanma zamanı ile transfer günü hassas şekilde eşleştirilir.
Bu nedenle progesteronun doğru zamanda ve önerilen dozda kullanılması tedavi planının önemli bir parçasıdır.
Dondurulmuş embriyo transferi öncesinde genellikle ultrasonografi ile rahim ve endometrium değerlendirilir.
Gerekli durumlarda hormon testlerinden de yararlanılabilir.
Değerlendirmede;
gibi faktörler dikkate alınabilir.
Daha önce rahim içi polip, miyom veya yapışıklık şüphesi bulunan hastalarda ek değerlendirmeler gerekebilir.
Transfer günü veya transferden önce embriyo laboratuvarında dondurulmuş embriyo kontrollü şekilde çözülür.
Embriyolog embriyonun çözülme sonrasındaki durumunu değerlendirir.
Embriyonun hücresel yapısı ve gelişim özellikleri incelendikten sonra transfer için uygunluğu belirlenir.
Modern vitrifikasyon teknikleriyle embriyoların önemli bir bölümü çözülme işleminden sonra canlılığını koruyabilir. Ancak hiçbir dondurma ve çözme işleminde yüzde yüz canlılık garantisi verilemez.
Dondurma ve çözme süreci embriyo açısından hassas bir laboratuvar işlemidir.
Günümüzde kullanılan vitrifikasyon teknikleri geçmişte kullanılan yavaş dondurma yöntemlerine göre oldukça yüksek çözülme sonrası canlılık oranları sağlamaktadır.
Bununla birlikte nadiren embriyonun çözülme sonrasında canlılığını kaybetmesi veya transfer için uygun bulunmaması mümkündür.
Bu durum embriyonun dondurulmadan önceki kalitesi ve gelişim özellikleriyle de ilişkili olabilir.
Transfer işlemi genel olarak taze embriyo transferine benzer şekilde gerçekleştirilir.
Hasta jinekolojik muayene pozisyonuna alınır.
İnce ve esnek bir kateter rahim ağzından geçirilerek rahim içerisine ilerletilir.
Embriyo, embriyolog tarafından kateter içerisine alınır ve genellikle ultrasonografi eşliğinde rahim içerisindeki uygun bölgeye bırakılır.
İşlem çoğunlukla kısa sürer ve rutin olarak anestezi gerektirmez.
Ultrasonografi karından yapılacaksa hastadan mesanesini belirli ölçüde dolu tutması istenebilir.
Bu durum rahmin daha iyi görüntülenmesine yardımcı olabilir.
Ancak mesanenin aşırı dolu olması gerekmez. Hastanın merkez tarafından verilen hazırlık talimatlarını uygulaması yeterlidir.
Embriyo transferi çoğu hasta için belirgin ağrı oluşturan bir işlem değildir.
Jinekolojik muayene sırasında hissedilen hafif baskı veya rahatsızlık hissi oluşabilir.
İşlem sonrasında çoğu hasta kısa süre içerisinde günlük yaşamına dönebilir.
Transfer sonrasında uzun süreli yatak istirahati genellikle gerekli değildir.
Embriyonun ayağa kalkmak, yürümek, öksürmek veya tuvalete gitmek nedeniyle rahimden düşmesi söz konusu değildir.
Hasta kısa bir dinlenmenin ardından günlük yaşamına devam edebilir.
Ağır fiziksel aktivite veya yoğun egzersiz konusunda ise tedaviyi takip eden hekimin önerileri dikkate alınmalıdır.
Özellikle hormonla hazırlanan dondurulmuş embriyo transferlerinde östrojen ve progesteron içeren ilaçların transfer sonrasında da kullanılması gerekebilir.
Gebelik testi pozitif olduğunda ilaçların ne kadar süre devam edeceği hastanın tedavi protokolüne göre belirlenir.
İlaçlar doktor önerisi olmadan azaltılmamalı veya kesilmemelidir.
Gebelik testi embriyo transferinden belirli bir süre sonra yapılır.
Genellikle kanda beta-hCG düzeyi değerlendirilir.
Testin hangi gün yapılacağı embriyonun gelişim gününe ve tedavi planına göre değişebilir.
Bu nedenle en doğru yaklaşım, gebelik testini tedaviyi takip eden merkezin belirttiği tarihte yaptırmaktır.
Hayır.
Dondurulmuş embriyo transferinden sonra herhangi bir belirti olmaması gebeliğin oluşmadığı anlamına gelmez.
Bazı hastalarda;
gibi şikâyetler görülebilir.
Ancak özellikle progesteron gibi kullanılan hormon ilaçları da benzer belirtilere neden olabilir.
Bu nedenle belirtilere göre gebelik yorumu yapmak doğru değildir.
Başarı oranı yalnızca embriyonun dondurulmuş olmasına bağlı değildir.
Gebelik şansını etkileyen en önemli faktörlerden bazıları;
olarak sıralanabilir.
Özellikle embriyonun oluşturulduğu sıradaki kadın yaşı, embriyonun biyolojik özellikleri açısından önemli bir faktördür.
Her hasta için dondurulmuş embriyonun veya taze embriyonun daha başarılı olduğunu söylemek doğru değildir.
Bazı hasta gruplarında dondurulmuş embriyo transferi avantaj sağlayabilirken, bazı hastalarda taze embriyo transferi uygun bir seçenek olabilir.
Karar verirken hastanın tüm tedavi sürecinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Dondurulmuş embriyo transferi uzun yıllardır kullanılan bir yardımcı üreme yöntemidir ve bu yöntemle dünya genelinde çok sayıda sağlıklı çocuk dünyaya gelmiştir.
Modern vitrifikasyon yöntemlerinin yaygınlaşmasıyla embriyo dondurma, tüp bebek tedavisinin rutin uygulamalarından biri haline gelmiştir.
Bununla birlikte gebelik ve doğumla ilgili riskler değerlendirilirken yalnızca embriyo transfer yöntemi değil; anne yaşı, mevcut hastalıklar, infertilite nedeni ve gebeliğin özellikleri de birlikte ele alınmalıdır.
İlk dondurulmuş embriyo transferinde gebelik oluşmaması sonraki transferlerin de başarısız olacağı anlamına gelmez.
Başarısız bir transfer sonrasında;
yeniden değerlendirilebilir.
Dondurulmuş başka uygun embriyolar bulunuyorsa yeni bir yumurta toplama işlemine gerek kalmadan sonraki dönemde tekrar transfer planlanabilir.
Dondurulmuş embriyo transferinin başarısında yalnızca embriyonun kalitesi değil, rahim iç tabakasının uygun şekilde hazırlanması ve embriyo ile endometrium arasındaki zamanlamanın doğru planlanması da önemlidir.
Bu nedenle doğal siklus veya hormonlu siklus seçimi her hastanın adet düzenine, hormonal özelliklerine ve önceki tedavi sonuçlarına göre yapılmalıdır.
Dondurulmuş embriyo transferi; daha önce elde edilerek saklanan embriyoların uygun zamanda çözülüp hazırlanmış rahim içerisine transfer edildiği, yeniden yumurta toplama işlemine ihtiyaç duymadan gebelik şansı sunabilen önemli bir yardımcı üreme yöntemidir.
Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi amacı taşımaz, hekim muayenesinin ve kişiye özel tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez. Sağlık durumunuzla ilgili tanı ve tedavi seçenekleri için mutlaka hekiminize başvurunuz.
Yenişehir, İşçiler Cd. No:126, 35170 Konak/İzmir
2026 – Doç. Dr. Müjde Canday